فرار مغزها سیاسی‌ترین کلمه ۴۰ سال گذشته درون کشور هست

به گفته گروه علمی و دانشگاهی خبرگزاری فارس به نقل از مرکز ارتباطات و اطلاع رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، سال‌ها هست که آمارهای مختلفی از مهاجرت دانشجویان به دیگر کشورها مطرح می‌شود بعضی این مسیر را یک شرایط بحرانی توصیف کرده‌اند و بر این باورند که تاکنون ٧٠درصد از رتبه‌های برتر کنکور و مدال آوران المپیادها از کشور خارج شدند و بعضی دیگر هم می‌گویند وضعیت مهاجرت دانشجویان و نخبگان به دیگر کشورها طبیعی هست و هیچ جای نگرانی درون این باره وجود ندارد.

بهرام صلواتی عضو هیات علمی دانشگاه شریف و پژوهشگر پژوهشکده سیاستگذاری شریف از جمله استعدادهایی هست که تجربه این چرخش نخبگانی را دارد و ازبرای ادامه تحصیل به دیگر کشورها مسافرت کرده و پس هم به ایران بازگشته هست. این استاد دانشگاه، درون سالهای پس از بازگشت به کشور آستین همت را بالا زده و خلا موجود درون زمینه عدم وجود آمارهای مستند و مستدل چرخش نخبگان کشور را با مسیر اندازی رصد خانه ایران پر کرده هست.

صلواتی با انتقاد از استفاده کردن کلمه نامناسب «مهاجرت نخبگان یا تحصیل کردگان»، گفت: اصطلاح مهاجرت یا فرار نخبگان از کشور اصطلاحی غلط و رایج هست که درون مناسبات روزانه و به خصوص درون شبکه های مجازی و رسانه های عمومی باب شده هست. اصطلاحی پرکاربرد که به زودی شاهد اصلاح آن خواهیم بود.

این فعال عرصه پژوهش با بیان اینکه استفاده کردن از اصطلاح فرار مغزها کار بسیار مغرضانه و غلطی هست، گفت: بعضی رسانه ها به دلائل نامعلومی بر استفاده کردن و نهادینه کردن این اصطلاح غلط و مغرضانه اصرار دارند و تلاش می کنند بی جهت بر سر مساله ای که تا این حد بزرگ نیست، مرثیه سرایی کنند.

صلواتی درون ادامه تاکید کرد: آنها تلاش می کنند به خود و دیگران بباورانند که ایران جای ماندن و زندگی نیست و همه درون پی مهاجرت و ترک کشور هستند. ولی این موضوع واقعیت ندارد و یک دروغ تلخ و مضحک هست.

این محقق برجسته کشور، معتقد هست که باید روزنامه نگاران و خبرگزاری های معتبر و تخصصی درون زمینه مهاجرت و جابه جایی نخبگان درون کشور شکل بگیرد تا با دانش فنی درست و بر اساس مستندات و داده های قوی و مستدل درون این زمینه اظهار نظر کنند و مسیر منتشر شدن مطالب دروغ، خیالی و زاییده ذهن عده ای مغرض را ببندند.

وی تصریح کرد: جهانی‌شدن، مسائلی همچون جابه‌جایی مهارت ها، دانش، ایده ها و ثروت را از مرزهای ملی به همراه دارد و درون این میان افزایش جابه‌جایی استعدادها و افراد متخصص و باکیفیت بالا از مهمترین اثرات جهانی شدن به شمار می رود.

به گفته صلواتی، افراد متخصص و تحصیل کرده هم مانند سایر گروه های مهاجرتی درون جواب به فرصت های بهتر اقتصادی به خارج از کشورشان مهاجرت می کنند. «گردش استعدادها» که درون حالت گسترده‌تر، از آن تحت ‌عنوان «گردش مغزها»  و یا «چرخش نخبگان» یاد می‌شود اصطلاحی هست که معمولاً درون توصیف جابه‌جایی مهاجران ماهری به‌کار می رود که درون کشورهای خارجی ازبرای مدت وقت معینی زندگی و کار می‌کنند.

وی درون قسمت دیگری از سخنان خود، اظهار داشت: درون دنیا از مفهوم چرخش نخبگان و استعدادها استفاده کردن می کنند. کسانیکه ازبرای درون یافت خدمت ها تحصیلی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بهتر به کشوری دیگر می مسیر. این چرخش نخبگان دو طرفه هست و درون تمام کشورها اتفاق می افتد.

* تعداد دانشجویان میان‌المللی ۵ برابر شده هست

وی افزود: درون حال حاضر درون دنیا به جای استفاده کردن از کلمه غلط مهاجرت از واژه «جابه‌جایی» استفاده کردن می کنند، به این معنی که جمعیت کشورها درون طول سال جابه‌جا می شود و حرکت می کند. این کلمه غلط درون زمانی معنا می داد که مسافرت به دیگر کشورها با مشکلات عدیده ای روبرو بود و افراد ازبرای ترک همیشگی کشور خود به دیگر کشورها مسافرت می کردند.

به گفته صلواتی، امروز جابجایی افراد به معنای ماندن ازبرای همیشه نیست و درون واقع افراد ازبرای بهره مندی از موقعیت ها، شرایط و امکانات بیشتر و بهتر به دیگر کشورها مسافرت می کنند و پس از چند سال یا به کشور خود باز می گردند و یا به کشور سوم می مسیر.

وی همچنین اهمیت توجه به تفاوت‌های مفهومی و ساختاری جابجایی را یادآوری کرد و گفت: یکی دیگر از تفاوت های مهاجرت با جابه‌جایی این هست که درون دهه های گذشته معمولا این مهاجرت ها یک طرفه بود؛ ولی امروز این جابه‌جایی ها گردشی هست و یک طرفه اتفاق نمی افتد.

این فعال حوزه جابجایی استعدادها یا فارغ التحصیلان، درون ادامه بیان کرد: امروز تعداد دانشجویان میان المللی ۵ برابر شده هست و این رقم نسبت به ۲۰ سال گذشته افزایش قابل توجهی یافته هست. این افراد ممکن هست ازبرای ادامه تحصیل به کشوری دیگر بروند و سپس به کشور خود بازگردند به همین دلیل اطلاق کلمه مهاجرت ازبرای آنها درست نیست.

عضو هیئت علمی دانشگاه شریف همچنین بیان کرد: رتبه سازی و رتبه بندی ازبرای کشورها درون زمینه میزان مهاجرت نخبگان احتیاج به وجود داده های استاندارد میان المللی و همه فهم جهانی هست که هم اکنون چنین داده هایی درون دنیا تعریف نشده هست. به همین دلیل رتبه سازی ازبرای ایران درون زمینه میزان جابه جایی استعدادها نمی تواند منبع موثق و قابل استنادی داشته باشد.

صلواتی با اشاره به عدم وجود یک تعریف معلوم و ثابت از نخبگان درون دنیا، گفت: درون هر کشوری نخبگی معنای خاص خود را دارد، برترین های المپیادهای علمی، برگزیدگان المپیک های مختلف، مالکان اختراعات و ایده های نو، دانشمندان و حتی بعضی چهره های سیاسی و فرهنگی درون کشورهای مختلف به عنوان نخبه معرفی می شوند.

به گفته وی، از این به پس درون ایران به جای اصطلاع غلط و نادرست مهاجرت نخبگان از کلمه جابه جایی استعدادها یا فارغ التحصیلان استفاده کردن می کنیم. چون باید میان جابه جایی استعدادها و مهاجرت های اقتصادی و اجباری که درون پی بروز جنگ ها اتفاق می افتد، تفاوت قائل شد.

صلواتی ادامه داد: سال ۹۵ پس از تحصیل و کار درون کشور آلمان به ایران بازگشتم، زمانیکه به ایران آمدم متوجه شدم که درون زمینه آمار و اطلاعات حوزه جابه جایی تحصیل کردگان خلا زیادی درون کشور وجود دارد و تمام آمارهای عنوان شده از اساس پوچ و غیرمستند هست. به همین ×دلیل تیمی تحقیقاتی درون این زمینه تشکیل دادیم و پیمایش های آماری مختلفی طبق مستندات موجود انجام دادیم.

وی همچنین تصریح کرد: ازبرای شروع کار ابتدا کار به مطالعه و جمع آوری آخرین منبع ها اطلاعاتی موجود درون دنیا کردیم و سپس یک تیم حرفه ای و تخصصی تشکیل دادیم. درون این مدت وقت نیز یک کتاب منتشر کردیم و بک جلد کتاب دیگر نیز درون شرف منتشر شدن داریم.

پژوهشگر پژوهشکده سیاستگذاری شریف با اشاره به خلاهای موجود درون این حوزه، گفت: عدم وجود داده های بومی و ملی موثق و منظم، عدم وجود مرجع علمی، پژوهشی و کاربردی تخصصی درون حوزه مهاجرت و عدم برداشت صحیح از گزارشات میان المللی با اهمیت ترین خلاهایی بود که درون این زمینه داشتیم.

* ارائه آمار بالا درون زمینه گردش استعدادهای ایرانی مبتنی بر تجربیات شخصی

صلواتی ادامه داد: بسیاری از آمارهای عنوان شده درمورد رتبه بالای ایران درون جابه جایی نخبگان کشور، بر اساس تجریبات شخصی و برداشت های غلطی هست که به شکل یک باور عمومی درآمده هست.

وی با اشاره به انجام یک تحقیق درون پژوهشکده سیاستگذاری شریف، گفت: درون حال حاضر درون پی انجام یک تحقیق علمی و مستند درون حوزه میل مهاجرت ایرانیان هستیم که این تحقیق را درون میان اساتید، دانشجویان، کارآفرینان و حتی اتباع افغانی انجام داده ایم و نتایج آن به زودی منتشر می شود.

این پژوهشگر برتر درمورد انجام یک تحقیق مستند درمورد میزان جابه جایی استعدادهای کشور درون رصدخانه مهاجرتی، عنوان کرد: این تحقیق را بر اساس داده های مستند سایت گالوپ ارائه کردیم. این تحقیق میان ۱۵۰ کشور میان سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ انجام شده هست.

پژوهشگر پژوهشکده سیاستگذاری شریف همچنین تصریح کرد: داده های ارائه شده درون این سایت بر اساس سه شاخص «جریان بالقوه مهاجرت»، «جریان بالقوه مهاجرت جوانان» و «جریان بالقوه جذب استعدادها» منتشر شده هست. که رتبه ایران درون شاخص جریان بالقوه مهاجرت، درون میان ۱۵۰کشور، ر ۸۷ هست. درون این رتبه تجمع کشورها نیز زیاد هست.

* ایران درون رتبه نخست کشورهای مهاجرفرست دنیا قرار ندارد

وی درون ادامه بیان کرد: درون شاخص جریان بالقوه مهاجرت جوانان نیز ایران رتبه ۷۷ و درون شاخص جریان بالقوه جذب استعدادها رتبه ۷۸ را کسب کرده هست. این موضوع نشان می دهد که وضعیت ایران درون شاخص جریان بالقوه مهاجرت قابل قبول و خوب هست و به هیچ عنوان ایران جزء کشورهای دارای آمار بالای مهاجرت قرار ندارد.

صلواتی با انتقاد از عدم وجود اقدامات مناسب درون شاخص جریان بالقوه جذب استعدادها به کشور، گفت: درون این حوزه خلاهای زیادی وجود دارد. درصورتیکه بتوانیم جذابیت های علمی کشور را به کشورهای همسایه و منطقه معرفی کنیم درون این شاخص وضعیت بهتری خواهیم داشت.

این محقق داخلی با اشاره به اقدامات بنیاد ملی نخبگان و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری درون خصوص بازگرداندن استعدادهای ایرانی خارج از کشور، بیان کرد: با برنامه ریزی های خوبی که درون این زمینه صورت گرفته هست توانسته ایم حدود یک هزار متخصص ایرانی مقیم دیگر کشورها را به ایران بازگردانیم که این موضوع بسیار ارزشمند و قابل قبول هست.

وی ادامه داد: درون شاخص جهانی رقابت پذیری استعدادها که توسط مجمع جهانی اقتصاد منتشر شده هست، شاخص هایی چون توانمندسازی، رشد، جذب، باز بودن مسیر خارجی و داخلی، نگهداشت استعدادها، مهارت های فنی و حرفه ای و مهارت های قابل کاربرد درون سطح جهانی مورد توجه قرار گرفته هست که درون این شاخص نیز که میان ۱۵۰ کشور انجام شده هست، ایران رتبه ۷۲ را کسب کرده هست.

این پژوهشگر برتر معتقد هست که باید درون حوزه جذب استعدادهای دیگر کشورها و میان المللی کردن دانشگاه های ایران تلاش بیشتری صورت گیرد. چون این عرصه بسیار بکر هست و تلاش ها درون این زمین بکر جواب می دهد و ثمره آن ازبرای کل کشور خواهد بود.

انتهای پیام/

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *