ایران ازبرای رسیدن به نقطه اوج باید مسیر خلاقیت را ادامه دهد

به گفته گروه علمی و دانشگاهی خبرگزاری فارس به نقل از مرکز خبر شورای عالی انقلاب فرهنگی، سمینار چشم‌انداز فضای مجازی: راهنمای روندها، الگوها و توسعه‌های ۲۰۱۹، با همکاری کرسی یونسکو درون فرهنگ و فضای مجازی؛ دوفضایی‌شدن جهان، دانشکده مطالعات جهان، مرکز پژوهشی سیاست‌های فضای مجازی دانشکده مطالعات جهان، انجمن ایرانی مطالعات جهان، Figshare درون تالار ملل دانشکده مطالعات جهان برگزار شد.
درون این نشست سعیدرضا عاملی استاد گروه ارتباطات و مطالعات آمریکای دانشگاه تهران، حمیدرضا ربیعی استاد گروه مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف، ابراهیم سوزنچی کاشانی استادیار دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، شاهو صبار، استادیار دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران و علیرضا صالحی‌نژاد، پژوهشگر مرکز پژوهشی سیاست‌های فضای مجازی دانشگاه تهران حضور داشتند.
احسان شاه‌قاسمی استادیار دانشکده علوم اجتماعی و عضو کمیته اجرایی کرسی یونسکو درون فضای مجازی و فرهنگ درون ابتدای نشست، ضمن معرفی سخنرانان و بیان تاریخچه کرسی یونسکو درون فرهنگ و فضای مجازی؛ دوفضایی‌شدن جهان درون دانشکده مطالعات جهان، نظریه‌پردازی درون جغرافیای بومی کشور درون این حوزه را درون کنار نظریه‌پردازی‌های جهانی از اهداف این کرسی و پژوهش‌ها و سخنرانی‌های آن برشمرد و بر نقش علوم انسانی و پیش‌بینی چشم‌اندازهای آینده و آنچه تأکید کرد که با این کرسی تحقق یافته هست.

عاملی دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی با عنوان «از اینترنت اشیا، اینترنت همه چیزها تا اینترنت بایو-نانوی اشیا، و ظهور زیست‌بوم تازه ارتباطی فراگیری ارتباطات بدون فاصله نظام‌مند فرامحلی»، درون مقدمه سخنان خود به روزولت اشاره کرد که پس از جنگ درون نامه‌ای به بوش، رئیس‌ قسمت فناوری اطلاعات ریاست جمهوری که پیش‌تر رئیس ناسا و معاون و پس رئیس دانشگاه ام‌آی‌تی شد، پرسید: «اکنون که درون جنگ پیروز شدیم، ازبرای رهبری جهان چه باید بکنیم؟» بوش جواب داد: «رهبری‌کردن جهان مستلزم سوارشدن بر حوزه نوآوری هست و نه پرورش مهارت و دانش؛ و نوآوری را باید از طبیعت آموخت.» و علم بایومیمتیک (شبیه‌سازی طبیعت/ هستی) درون آمریکا سرعت گرفت.

عاملی ضمن بیان تأکید رهبر حکیم انقلاب بر علم، افزود: «علم قدرت تولید می‌کند و ایران آینده و ایران قرن پانزدهم ازبرای رسیدن به نقطه اوج باید مسیر خلاقیت را ادامه دهد و نوآوری‌ها صرفاً تکرار کار دیگران نباید باشد.»

وی احتیاج به علم را ضروری دانست و علم را فاقد محدوده جغرافیایی، و جهانی خواند. همچنین، ازبرای دستیابی به نوآوری‌های بزرگ، تسلط بر شرایط موجود را ضروری خواند و افزود: «درون نوآوری درون حوزه فضای مجازی و فناوری اطلاعات هم دانشگاه و هم صنعت جامانده‌اند. دانشگاه نتوانسته با توجه به روندها و الگوهای فناوری اطلاعات خود را بازسازی کند. وارد صنعت ۴، صنعت فیزیکی-سایبری شده‌ایم، درون حالی که صنعت ما هم اکنون ورود نکرده هست.» 

عاملی تأکید کرد: رویکرد آمریکا به علم رویکرد قدرتی و سلطه بر جهان هست ولی رویکرد اندیشه اسلامی به علم، توانایی حل مسئله و توسعه سلامت و تعالی جامع هست و این نگاه به علم متفاوت با اندیشه سلطه علمی بر جهان هست.
رئیس کرسی فرهنگ و فضای مجازی؛ دو فضایی‌شدن جهان، درون ادامه سخنان خود را به طرح سه سوال و جواب به آن دنبال کرد.
درون سوال نخست این مسئله را مطرح کرد که پلت‌فرم‌ها و نظام‌های برنامه‌ریزی مرتبط با زیست‌فناوری و پیوند آن با فضای واقعی و فضای مجازی صاحب چه قلمروی شده هست؟
این استاد گروه ارتباطات معادل برساخته خود با عنوان اینترنت اشیا (Internet Things) و همه پدیده‌ها (Internet Everythings) را مطرح کرد؛ اینکه چه هست و چه دامنه اثرگذاری را شامل می‌شود؛ و ماهیت و منطق عملکردی و جامعه‌پذیری تازه و پیامدهای اجتماعی آن را تحقیق کرد. قصد از اینترنت اشیا سنسورها و دستگاه‌هایی هست که به اشیا متصل می‌شود و از این طریق به پلت‌فرم دیجیتالی متصل می‌گردد و درون بستر اینترنت یا اینترانت عملکرد می‌یابد.

حوزه هوش مصنوعی (AI: Artificial Intelligent) به نوعی به این قلمرو وصل می‌شود. درون نگاه اینترنت اشیا، ۵۰ میلیارد شیء درون جهان و موضوع اتصال آن‌ها به دستگاه (دیوایس)ها مطرح هست که ترندی رو به رشد هست. حوزه تولید، مالیات، بیمه، خدمت ها اطلاعات، خرده‌فروشی و دیگر فناوری‌های موجود درون این حوزه از آن جمله هست. یکی از پیامدهای آن تغییر انبارداری جهان هست و همه کالاهای جهان کالاهای درون دسترس فروش می شود. سازوکار بازاریابی مسیر حرکت را معلوم خواهد کرد.
درون اینترنت همه اشیا همه دستگاه‌ها به چهار مقوله متصل هست: اشیا، انسان‌ها، داده‌ها (با حاکمیت منطق الگوریتمی) و فرایندها. با اتصال این چهار مقوله به معماری اینترنت (متشکل از سه لایه ماژولار با اتصال گره (ند) به گره (ند)، خوشه به خوشه، و نیز اتصال ماتریسی) فضایی لایه‌ای (امکان طبقه‌بندی) و یکپارچه (یک استاندارد ازبرای همه اجزا) شکل می‌گیرد که درون گره‌خوردن با هوش مصنوعی گستره حکمرانی جدیدی را شکل می‌دهد. درون چنین جهانی قدرت معنایی بسیار گسترده‌تر می‌یابد؛ لذا، نسخه شش آی‌پی به‌وجود آمد. انفجار از اتصالات شش آی‌پی به این معنی ۱۰۲۸ × ۲/۳ آی‌پی درون جهان و تعداد آی‌پی به‌صورت نجومی افزایش پیدا کرده هست.
بعضی اینترنت همه چیزها را به تغییر پارادایمی تعبیر کرده‌اند. به این معنا که زبان مدیریت و فناوری را تغییر می‌دهد و زبان اتصال همه پدیده‌ها به اینترنت و به هم، الگوریتمی‌شدن همه پدیده‌ها (هر چیزی از جنس فرایند، موضوع حکمرانی محسوب می‌‌شود) و هوشمندشدن همه پدیده‌هاست (حکمرانی مبتنی بر افراد، تبدیل به حکمرانی مبتنی بر نظام‌های برنامه‌ای خودکار می‌شود).
درون پرتو ظهور فضای مجازی و اتصال دیوایس‌های به همه پدیده‌ها، اتصال بدون واسطه (seamless connectivity) امکان‌پذیر می‌شود و همه‌همسایه‌شدن جهان شکل‌می‌گیرد. این اتصال منشأ ظهور برنامه‌های کاربردی (applicationها) می‌شود. درون جهان برنامه‌های کاربردی، منطق الگوریتمی وجود دارد و حوزه‌های به‌هم پیوسته طبق منطقی الگوریتمی با عملکردهای خاص و عام و ازبرای تعاملات فراگیر به‌وجود آمده، زیست‌بومی تازه شکل می‌دهد؛ اتصالات فرد با فرد، فرد با جمع، ماشین با ماشین، عملیات شهری هوشمند، ماشین‌های هوشمند، اتاق عمل‌های هوشمند، نظام‌های کنترلی هوشمند و ظهور نانو بایو چیزها محقق می شود.
سوال دوم عاملی این بود که اینترنت همه پدیده‌ها چه دامنه‌ای از اثرگذاری را دنبال می‌کند؟
به بیان این استاد ارتباطات، چنین دامنه‌‌ای بسیار گسترده هست: درصورتیکه چهار مقوله اشیا، انسان‌ها، داده‌ها و فرایندها را درون ستونی عمودی و درون ستونی افقی مقوله‌های بزرگی مثل وقت، مکان، کار و انرژی را قراردهیم، و با منطق معماری اینترنت ترکیب کنیم، انفجاری رخ خواهد داد که حوزه تأثیرگذاری آن کل جهان و کرات دیگر و همه پرتوهای طبیعت مثل آب‌ها و دریاها، جنگل‌ها و کوه‌ها و بیابان و همه موجودات را درون بر خواهد گرفت و دامنه قابلیت‌های سیستمی مدیریت کار و زندگی گستره بسیاری می‌یابد.
به بیان عاملی، دنیای امروز و آینده دنیای سیستم‌هاست و خارج از دنیای سیستم‌ها مسیر به جایی نخواهیم برد. وی محتوا، ایده‌های بزرگ و آرمان ادیان الهی را درون جهت محتوای این جهان به‌هم پیوسته امری با اهمیت، راهبردی و انتخاب‌کننده مسیر آینده دانست، به‌طوری که درصورتیکه رویکرد الهی مبنای فناوری‌های تازه و مسیریابی نشوند، فناوری‌های تازه موجب ورود به دوران بردگی جدیدی می شود که انسان‌ها برده سیستم‌ها خواهند بود. امروز درون حال زندگی درون پلت‌فرم‌هایی نظیر گوگل، اینستاگرام و تلگرام هستیم و این پلت‌فرم‌ها ازبرای ما مسیر ایجاد می‌کنند و افراد درون کنار اشخاصی قرارمی‌گیرند که هیچ سنخیتی آرمانی، اجتماعی و اعتقادی با هم ندارند. فراتر از آن پیوند رشته‌ها و دانش یکپارچه و جامعیت فناورانه پدیده‌های متصل جدیدی با عنوان «اینترنت بایو نانوی اشیا» را به‌وجود آورده هست.

وی افزود: اتصال ابزارهای هوشمند درون زیست‌محیط زنده، انسان، حیوان و گیاهان و اتصال به بایو اشیا با جایگذاری ابزارهای هوشمند درون مقیاس نانو مطرح می‌شود (۱۰ به توان منفی ۹ که امروز به مقیاس ۱۰ به توان ۲۷ رسیده هست و توکتو به عنوان مقیاست تازه ریزنگاری پدیده‌ها شده و مسیر کوانتومی ادامه دارد). لذا، پدیده‌ها خردتر و ریزتر می‌شود و تک‌تک خرده‌پدیده‌ها موضوع اتصال به دستگاه‌های هوشمند هست.

عاملی گفت: درون سال‌های گذشته بحث نانو اشیا درون حوزه‌های نظامی، سلامت و ایمنی بروز و ظهورهای گسترده‌ای یافته هست. اینترنت بایو نانو درون دستگاه‌های مهندسی تازه توجه به ساخت دستگاه‌ها و سیستم‌های درون مقیاس نانو درون حوزه‌های زیست‌شناسی هست، به‌قصد کنترل و استفاده کردن مجدد و اصلاح و بازمهندسی سلول‌های زیستی ترکیب‌شده از طریق همانندسازی و نظیرسازی میان سلول زیستی و دستگاه بایومیمیتیک اینترنت اشیا.
سوال آخر اینکه درون پیوند با اینترنت، فضای دوم و فضایی به‌مراتب قدرت‌مندتر شکل‌می‌گیرد. درون چنین نظامی به چه سمتی درون حال حرکت‌ایم و چه اجتماعی‌شدن و جهانی‌شدن جدیدی را ازبرای ما به‌وجود می‌آورد؟ 

عاملی درون جواب به این سوال گفت: «درون حال کسب اجتماعی‌شدن فرامحلی هستیم. پیش‌تر درون نظام خانواده و ازبرای مثال، درون مسجد و دانشگاه و مدرسه جامعه‌پذیری محلی داشتیم. پروژه‌های زیست‌فناوری اهمیت بسیاری یافته هست. فرهنگ و اقتصاد امروز و آینده درون پلت‌فرم جهان متصل به فضای مجازی شکل می‌گیرد. درون واقع، فرهنگ و اقتصاد جهانی‌تر، و جامعه‌پذیری الگوریتمی‌تر و سیستمی‌تری پیدا کرده هست که به‌صورت گسترده‌ای تحت تأثیر نظام‌های برنامه‌نویسی و نرم‌افزاری تازه خواهد بود. امروز درون مسیر پدیدآمده با این پلت‌فرم‌ها جامعه‌پذیر می‌شویم. به باور من بر پایه مهندسی بافت، انسان به خویش و فطرت خویش و به زندگی درون طبیعت بازخواهد گشت.

وی افزود: این پلت‌فرم‌ها دارای فرهنگ و دین هست (نام دین را ندارد)، و فضاهایی را پدید می‌آورد که افراد را تهی و دچار نسبیت‌گرایی مطلق و بیگانگی و دورگه‌ای و چندرگه‌ای‌شدن‌های فرهنگی می‌کند. لذا، به فناوری باید نگاه فرهنگی و تمدنی داشته باشیم. امروز باید به فناوری‌هایی توجه کنیم که متناسب با اندیشه الهی هست، چون خداوند هستی را می‌شناسد. برداشت ما از هستی نقطه‌ای، منطقه‌ای، مقطعی و گزاره‌ای هست. ازبرای اتصال به برداشتی جامع باید وصل به نگاه الهی شویم. با نگاه الهی، جهان قدرت به معنای قدیم آن درون دوران روزولت دیگر معنا ندارد. جهان آگاه زیر دفعه سلطه نخواهد رفت. نگاه الهی سلطه پدید نمی‌آورد؛ تأمین‌کننده مسیر زندگی محترم ازبرای انسان‌هاست و فرد می‌تواند درون آن زندگی باارزش داشته باشد. درون چنین نگاهی هم فرد با اهمیت هست و هم جامعه.»
انتهای پیام/

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *